" Κανείς δεν μπορεί να μπει στο ίδιο ποτάμι δύο φορές. " -
" Πόλεμος πατήρ πάντων " -
" ...τα εναντιόδρομα έχουν ενιαία φορά - από τα αντίθετα γεννιέται η ωραιότερη αρμονία " -
Ηράκλειτος
«Δεν μπορώ να διδάξω τίποτα σε κανέναν. Μπορώ μόνο να τον μάθω να σκέφτεται.» «Τα σπουδαία μυαλά συζητούν ιδέες, τα μέτρια μυαλά συζητούν τα γεγονότα, τα αδύναμα μυαλά συζητούν για τους άλλους.» «Μερικές φορές χτίζεις τοίχους όχι για να κρατήσεις τους ανθρώπους έξω, αλλά για να δεις ποιος ενδιαφέρεται αρκετά να τους γκρεμίσει.» «Η αληθινή σοφία έρχεται στον καθένα μας όταν συνειδητοποιήσουμε πόσο λίγα γνωρίζουμε για τη ζωή, τους εαυτούς μας και τον κόσμο γύρω μας.» «Προτιμήστε τις γνώσεις από τον πλούτο, γιατί ο πλούτος είναι παροδικός, ενώ η γνώση παντοτινή.»
Είπα να κάνω μια μικρή ανάρτηση με χρώματα, κάποιες σκέψεις του σοφού μας Σωκράτη (μήπως και φανούν χρήσιμες) και λίγη μουσική, για να πολεμήσω τη "μαυρίλα" και την αναισθησία που απλώνεται σα σκιά στον τόπο. Καμία διάθεση για άλλη χυδαιότητα και ανόητη φλυαρία.
Καλώς ήρθατε στον κάπως άναρχο και λίγο αχανή για μένα κήπο όπου γεννήθηκα και συνεχίζω να υπάρχω συντροφιά με πολλές χιλιάδες άλλους όμοιούς μου συντοπίτες, μα και πόσες χιλιάδες (είναι αμέτρητοι, φίλε μου) εντελώς διαφορετικούς. Όλοι μαζί συμβιώνουμε ή έστω συνυπάρχουμε πεσμένοι στο έδαφος θεόξεροι, κίτρινοι, καφετιοί σε πολλές αποχρώσεις, να, για να υπάρχει ποικιλία στην όψη και να μη βαριέται κανείς βλέποντάς τους. Κάποτε ήμουν κι εγώ, όπως όλοι οι υπόλοιποι πολύ ψηλά, ως ζωτικής σημασίας προέκταση, σε κάποιο κλαδάκι. Τότε είχα μια φρεσκάδα κι άρωμα που ξεσήκωνε τις αισθήσεις. Το χρώμα μου, δε, ήταν σκούρο πράσινο, ζηλευτό κι όταν γέμιζα σκόνη κι ασφυκτιούσα κατά έναν τρόπο, ερχόταν η ευλογημένη βροχή να με καλοπλύνει, να με γυαλίσει. Ολοκαίνουριο γινόμουν! Όχι μόνο εγώ φυσικά, αλλά κι όλος ο κήπος - το δάσος του Γουίνι (όπως το αποκαλούσε κάποια ψυχή παλαιότερα) - λαμποκοπούσε στον ήλιο και κατέκλυζε την ατμόσφαιρα με αναζωογονητικές μυρωδιές που πάντα γαλήνη επιφέρουν σ' όποιον βρίσκεται εκεί γύρω.
Μα, τόση ώρα λέω και λέω, ενώ παρέλειψα να συστηθώ... Είμαι, λοιπόν, ένα μάλλον μεσαίου μεγέθους κατακίτρινο φύλλο δάφνης, ναι, από αυτά που έχουν ακουμπήσει πλέον απαλά το έδαφος, αφημένα στο χέρι του ανέμου ή του ανθρώπου. Μπορώ να το παινευτώ δίχως ντροπή ότι ανήκω στο είδος των φύλλων που είναι πολύ σκληρά κι ανθεκτικά, καθώς το έδαφος δύσκολα θα μας απορροφήσει ώστε να γίνουμε τροφή του. Αυτό μπορεί να συμβεί αν κάποιος μας θρυμματίσει. Σε τούτο τον κήπο - το παραδεισένιο σπίτι μου - οι δάφνες κυριαρχούν κι επιβάλλονται με το πλήθος τους σε όλα τα δέντρα και τους θάμνους, όπως οι αμυγδαλιές, οι καρυδιές, οι φουντουκιές, οι κορομηλιές, οι ελιές, οι αγριαχλαδιές, οι πασχαλιές, τα κυπαρισσοειδή και κάμποσα άλλα που μου διαφεύγουν. Περήφανο, λοιπόν, που βρίσκομαι στην πρωταγωνιστική ομάδα μα παράλληλα ανάμεσα σ' εκείνους που αντιστέκονται και ταλαιπωρούν τους ιδιοκτήτες του χώρου.
Μια μανία που την έχουν αυτοί οι άνθρωποι, όπου κάθε τρεις και λίγο βγαίνουν με τη φυλλοσαρώστρα (σκούπα την φωνάζουν) και δεν μας αφήνουν στην ησυχία μας. Όσοι από τους συντοπίτες έχουν πλαγιάσει στο χώμα μπορεί και να τη γλιτώσουν για πολύυυ καιρό, ενώ όσοι βρεθούμε στους τσιμεντένιους διαδρόμους γύρω από το σπίτι οφείλουμε για την τιμή μας να δώσουμε μάχη, βρε αδερφέ, στην μαζικοποίηση που μας επιβάλλεται με το στανιό. Συχνά όσο και να περνά η τρομερή σαρώστρα από πάνω μας, εμείς κολλάμε στο άγριο τσιμέντο και δίνουμε σιωπηρά την ηχηρή απάντηση "όχι, δε σας επιτρέπουμε να μας κάνετε ό,τι θέλετε"! Εγώ είμαι σε θέση και τα διηγούμαι όλα αυτά, διότι έχω βρει μια σχισμή στον καλό μου σύμμαχο (έναν από τους περιβόητους διαδρόμους) και δεν με κουνάει κανείς, όπου βρήκα και στριμώχθηκα λίγο με τη βοήθεια του θεού ανέμου λίγο με την αρωγή της τύχης! Χέρι ανθρώπου δεν με έχει πιάσει ακόμα... Πφφφ! Αυτοί που λέγονται άνθρωποι νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα και φαντάζονται πως έχουν τη δύναμη να κάνουν κουμάντο στην φύση μα και σε ό,τι βρεθεί στο διάβα τους. Καλά, "κούνια που τους κούναγε", όπως λένε και οι ίδιοι! Στον χρόνο τον ατελεύτητο θα υπάρχουν εκείνοι που θα έχουν άποψη και θα την υπερασπίζονται με θάρρος, θα διεκδικούν τη θέση τους στον κόσμο! Εμείς, οι δάφνες και τα δαφνόφυλλα δεν θα ήταν δυνατόν να δράσουμε διαφορετικά, καθώς ήμαστε από αρχαιοτάτων το ιερό φυτό του θεού Απόλλωνα, ο οποίος πήρε για καλά το μάθημά του από τη γενναία κι ελεύθερη κοπελιά, τη Δάφνη, που ερωτεύτηκε σφόδρα ο ομορφονιός - θεογκόμενος, θεωρώντας ότι όλα θα γίνονταν εύκολα κτήμα του...! Άσε, που έχουμε στεφανώσει νικητές και σπουδαίους ανθρώπους, μας ταυτίζουν με τη δόξα, τη νίκη και την υπεροχή (όχι παίζουμε)! Προσφέρουμε προστασία και ευημερία σε όποιον μας τιμά φυτεύοντας μας στο σπιτικό του. Οι φαρμακευτικές και θεραπευτικές μας ιδιότητες είναι πασίγνωστες, γι' αυτό ήμαστε ιερό φυτό και για τον θεό Ασκληπιό. Μέσα σε όλα τα υπέροχα που μας χαρακτηρίζουν θα πρόσθετα και το ότι περνιόμασταν για σύμβολα σοφίας και ποίησης. Πώς να ξεχάσει κανείς και τις μαντεψιές που κάναμε παρέα με την κυρα Πυθία...!
Δίνουμε το παράδειγμα στάσης και δράσης.
Και για δοκιμάστε να μας σαρώσετε από τσιμεντένιο δάπεδο...!
Άντε, σας χαιρετώ, γιατί πολλά είπα και περιαυτολόγησα , όμως και αλήθειες ομολόγησα και τη μοναξιά μου ξεγέλασα!
@ Το παραπάνω, που θα μπορούσε να είναι και μια αλληγορία, προέκυψε αιφνίδια από μία σκέψη που έκανα σαρώνοντας ξερά δαφνόφυλλα από τους διαδρόμους του κήπου, λόγω της αντίστασής τους στη δική μου υπερπροσπάθεια ...
Αφήνω κάτι ακόμη εδώ, ίσως με κάποιο ενδιαφέρον, διότι δε γνωρίζω πότε θα μπορέσω να γράψω πάλι.
Το θέμα αφορά στη μουσική δημιουργία για την οποία μιλά ο αξιόλογος Νότης Μαυρουδής μέσα από "Τρία σημειώματά" του σε άρθρο που βρήκα στο Αντικλείδι.
Όπως στον περισσότερο κόσμο που δεν έχει ασχοληθεί με κάποιο μουσικό όργανο, τη σύνθεση ή ό,τι άλλο σχετικό υπήρχε πάντα και σε μένα η απορία "πώς γράφεται ένα τραγούδι". Σ' αυτό το ερώτημα - που του έθεσαν επίσης φίλοι του Μαυρουδή - απαντά, λοιπόν, στο άρθρο που ακολουθεί με τον τίτλο του και παραπομπή στη σελίδα από όπου έγινε ο δανεισμός:
Στη συνέχεια παραθέτω ορισμένα αποσπάσματα που μου έκαναν περισσότερη εντύπωση...
"Δεν είναι εύκολη μια περιγραφή των «διαδικασιών» πάνω σε μια πνευματική
εργασία, όπου το άυλο στοιχείο πρυτανεύει και ορίζει τα πάντα… Η
μουσική, κατεξοχήν άυλη τέχνη, (την ακούμε, μας συγκινεί και μας
προκαλεί συναισθήματα, αλλά δεν την βλέπουμε, ούτε την αγγίζουμε…)
γεννιέται από την προϋπάρχουσα σχέση τού δημιουργού με το μουσικό όργανο
που παίζει."
"Ο συνθέτης ενός τραγουδιού, οργανώνει το άυλο υλικό του, στηριζόμενος
κυρίως στις λέξεις (τους στίχους) και στο βάθος των νοημάτων τα οποία
κατευθύνουν την δημιουργία τής τελικής ατμόσφαιρας… Ο συνθέτης ψάχνει (η
πιο σωστή λέξη είναι: ανιχνεύει) έναν μελωδικό κώδικα με τις νότες να
ακολουθούν μια πορεία και οι οποίες εν τέλει να σχηματίζουν «ενιαίο
σώμα» με τον στίχο."
"Είναι σαν να βρίσκεσαι σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Πρέπει να βρεις
τρόπους να μπεις και να το φωτίσεις… "
"Στη μουσική όλα λειτουργούν με την φαντασία τών ηχητικών συνδυασμών. Μια
σειρά φθόγγων, μια αρμονία, μια ρυθμική εναλλαγή, δημιουργούν «εικόνα»,
όχι ακριβώς συγκεκριμένη, αλλά τουλάχιστον βάση μιας (μουσικής) σκέψης.
Εδώ, η ηχητική ποιότητα και οι τεχνικές δυνατότητες του μουσικού
οργάνου, παίζουν αποφασιστικό ρόλο! "
"Μια σύνθεση, όπως θα παρατηρείτε, δεν είναι ένα ή δυο πράγματα. Είναι
πολλά και γεννιούνται παράλληλα. Είναι μια επίπονη (πνευματικά) εργασία
και έχει ανάγκη από «επιστράτευση» όλων των αισθήσεων, των εμπειριών και
των πνευματικών καταβολών που έχουν φωλιάσει μέσα μας κατά τη διάρκεια
όλης μας της ζωής."
"Ο κάθε δημιουργός έχει έναν δικό του τρόπο να ξεδιπλώνει από μέσα του το
συναίσθημα, τη γνώση ή το βίωμα. Υποθέτω πως δίχως αυτά (και άλλα πολλά
βεβαίως) δεν μπορεί να υπάρξει δημιούργημα. Το τελευταίο, για να
μπορέσει να λάβει υπόσταση και να ανθήσει, χρειάζεται δουλειά, πολλή
δουλειά, χρειάζεται ένταξη, αισθητική έκφραση, να λαμβάνεις υπόψη σου
την πραγματικότητα, αλλά να πηγαίνεις και παραπέρα από μια απλή
προσαρμογή στο κοινωνικό περιβάλλον και στη χώρα όπου έχεις επιλέξει να
ζεις και να κινείσαι."
"...η λαϊκή δημιουργία γινόταν από απλούς αγράμματους ανθρώπους, οι οποίοι
κάθε άλλο ήταν εξοπλισμένοι με τα εργαλεία που προανέφερα. Εκείνοι οι
δημιουργοί κατάφεραν και έφτιαξαν στέρεα τραγούδια, δεμένα όχι μόνο με
την εποχή τους, αλλά μέσα από αυτά ανέδειξαν επιτυχώς και την
καθημερινότητά τους. Διέθεταν το ένστικτο και την δέουσα όσφρηση να
«φωτογραφίζουν» εποχές και καταστάσεις."
"Είτε με αρωγό την τεχνολογία, είτε με ένα μόνο όργανο, ο δημιουργός
δύσκολα θα μπορέσει να λειτουργήσει όπως παλιά. Πάντοτε είναι αναγκαία
η… ερωτοτροπία με ένα όργανο το οποίο θα γεννήσει και θα εκφράσει τις
μουσικές σκέψεις, που θα δώσουν ύπαρξη στη δημιουργία (αυτό ας το
ονομάσουμε: «Έμπνευση»)"
"Η έμπνευση είναι αποτέλεσμα καλλιέργειας και δουλειάς και όχι
στιγμιαίας… φώτισης από κάποιο θεϊκό πνεύμα… Έρχεται μέσα από το βάθος
τού ανθρώπου και φανερώνει όλη την υπόσταση, το ταλέντο, την
προσωπικότητα, την πνευματικότητα, τις όποιες ευαισθησίες, καθώς και τις
αισθητικές επιλογές εκείνης τής πλευράς της ζωής στην οποία αποφασίσαμε
να ταχθούμε…"
"Περιττό να υποστηρίξω πως το θέμα των
«μυστικών» τής σύνθεσης είναι ανεξάντλητο! Στοιχεία ορατά και αόρατα
είναι μέσα στα «μυστικά» και ουδείς μπορεί να φωτίσει άπλετα μια τέτοια
«μυστηριακή» διαδικασία…
Ποιος ξέρει; Ίσως εκεί να βρίσκεται και η μαγεία του θέματος. Στο ανεξήγητό του…"
Θεωρώ ότι και μόνο από τα αποσπάσματα παίρνει κανείς μια ιδέα για το πώς ένας δημιουργός εργάζεται επάνω στους στίχους και τις νότες και φτάνουμε εμείς ως ακροατές να απολαμβάνουμε συνήθως μικρά ή μεγάλα θαύματα!
Αξίζει όμως να διαβαστεί ολόκληρο το κείμενο, καθώς αναφέρει πολλά περισσότερα κι ενδιαφέροντα, όπως και για το πως αισθάνθηκε και λειτούργησε όταν του δόθηκε να συνθέσει "Το πρωινό τσιγάρο", που έχω παρακάτω... (μαζί με ένα ακόμη δικό του και ένα γνωστό μουσικό κομμάτι που αποδίδουν με τις κιθάρες τους παρέα με τον Παναγιώτη Μάργαρη)
