Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Το "πρώτο σκαλί" με φως και θάρρος...

Ας υποδεχτούμε τον τελευταίο μήνα της άνοιξης με ποίηση εκλεκτή, καθώς μόνο έτσι του ταιριάζει. Ένα ποίημα ολάνθιστο είναι η φύση, αφού οργιάζει και επαναστατεί, όπως οφείλει να κάνει και η ψυχή του ανθρώπου απέναντι σε κάθε βρωμιά και αδικία!

Ακολουθούν τέσσερις επιλογές μου (για ακόμη μία φορά) από το έργο του Κ. Καβάφη, Ποιήματα (1896 - 1918), Εκδ. Ίκαρος 1963 και μια σύντομη συνομιλία μαζί του... 

 

Τείχη

Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ 
μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.

Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ. 
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον. 
Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. 
Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. 

Ευφυέστατε μου ποιητή, μάς έκτισαν τα "τείχη", πράγματι ελαφρά κι εύκολα χωρίς κανέναν ενδοιασμό χωρίς καμιά ντροπή, όμως τους παραχωρήσαμε το δικαίωμα εμείς οι ίδιοι, οπότε...;

 

Τα παράθυρα

Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ 
μέρες βαριές, επάνω κάτω τριγυρνώ 
για νά βρω τα παράθυρα. — Όταν ανοίξει 
ένα παράθυρο θα ’ναι παρηγορία.— 
Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ 
να τά βρω. Και καλύτερα ίσως να μην τα βρω. 
Ίσως το φως θα ’ναι μια νέα τυραννία. 
Ποιός ξέρει τί καινούρια πράγματα θα δείξει. 

Όταν ανοίξει ένα παράθυρο πάντα είναι παρηγοριά, αλλά δεν έχει καμία αξία αν φοβηθούμε όσα το φως θα φέρει μπροστά στα μάτια μας. Μόνο όταν γνωρίζουμε τι υπάρχει έξω από όσα καλύπτει το σκοτάδι, μπορούμε να βρούμε τον τρόπο για τη λύτρωση από την όποια "τυραννία ".


Κεριά

Του μέλλοντος οι μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας 
Σα μια σειρά κεράκια αναμμένα – 
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν, 
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβησμένων· 
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη, 
κρύα κεριά, λιωμένα, και κυρτά.

Δε θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των, 
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι. 
Εμπρός κοιτάζω τ’ αναμμένα μου κεριά.

Δε θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω 
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει. 
τι γρήγορα που τα σβηστά κεριά πληθαίνουν. 
 
 Τα σβηστά κεριά πληθαίνουν, αλλά μάς μαθαίνουν πολλά, αν θέλουμε να μάθουμε φυσικά. Μόνο μπροστά κοιτάμε τ' αναμμένα κεριά, διότι αυτά αναμένουν από εμάς...
 
 
Το Πρώτο Σκαλί 
 
Εις τον Θεόκριτο παραπονιούνταν
μια μέρα ο νέος ποιητής Ευμένης·
«Τώρα δυο χρόνια πέρασαν που γράφω
κ’ ένα ειδύλλιο έκαμα μονάχα.
Το μόνον άρτιον μου έργον είναι.
Aλλοίμονον, είν’ υψηλή το βλέπω,
πολύ υψηλή της Ποιήσεως η σκάλα·
κι απ’ το σκαλί το πρώτο εδώ που είμαι,
ποτέ δεν θ’ ανεβώ ο δυστυχισμένος.»
Είπ’ ο Θεόκριτος· «Aυτά τα λόγια
ανάρμοστα και βλασφημίες είναι.
Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει
νά’σαι υπερήφανος κ’ ευτυχισμένος.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.
Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο
πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει.
Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο
πρέπει με το δικαίωμα σου νάσαι
πολίτης εις των ιδεών την πόλι.
Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι
και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν.
Στην αγορά της βρίσκεις Νομοθέτας
που δεν γελά κανένας τυχοδιώκτης.

Ας ανέβουμε αυτό το πρώτο σκαλί κι ας είμαστε περήφανοι που το καταφέραμε, γιατί δίχως αυτό καμία συνέχεια δε γίνεται να υπάρξει! Ρίχνοντας τα "τείχη" μέσα από όσα θα μας δώσουν όσα "παράθυρα" θα επιτύχουμε να ανοίξουμε μα και όσα μάς πρόσφεραν με πλούτο και σοφία τα "σβησμένα μας κεριά"!
 
 
 
@  Μουσική αισθαντική και αισθησιακή παράλληλα όπως είναι ο Μάης μα και η ποίηση του Καβάφη...
 

 

 
Κι αυτή ήταν η τρίτη και τελευταία συμμετοχή μου στης Αριστέας τα "Ξυπνήματα" , το ανοιξιάτικο δρώμενο, που κλείνει με τούτο τον μήνα τον επιτυχημένο κύκλο του!
 

 

Σάββατο 25 Απριλίου 2026

Το "κλειδί" για τη χάραξη κάθε πορείας

Η πορεία μας στη ζωή δεν είναι μια ευθεία διαδρομή (πώς θα μπορούσε άλλωστε) προκαθορισμένη από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο, αφού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες η εξέλιξή της.

Από τα πρώτα βήματα έως το τέλος επηρεάζεται, πέρα από τις συνθήκες στις οποίες ζούμε, από πρόσωπα και καταστάσεις στο άμεσο και ευρύτερο περιβάλλον μας. Αυτά αλληλεπιδρούν μαζί μας,  μάς διαμορφώνουν ως προσωπικότητες και συμβάλλουν με κάποιο τρόπο στις αποφάσεις που λαμβάνουμε διαρκώς. Όμως, πάντα υπάρχουν τα σημαίνοντα (πρόσωπα, ερεθίσματα και καταστάσεις) που μας "χαράζουν πορεία" θα λέγαμε (πιο ποιητικά).

Στα πρώτα στάδια καθοριστικό ρόλο - θέλουμε δε θέλουμε - παίζουν οι γονείς και η οικογένεια στη χάραξη της πορείας, ενώ στη συνέχεια θα εμφανιστούν πρόσωπα και θα υπάρξουν καταστάσεις, που θα αλλάξουν τούτη την πορεία και ίσως όχι μόνο μία φορά. Έτσι κι αλλιώς λειτουργούν ως καταλύτες και το εύρος τους μεγάλο. Μπορεί να είναι άτομα στο φιλικό  μας περιβάλλον, στον εργασιακό χώρο ή στο πλαίσιο των ερωτικών μας σχέσεων. Όσον αφορά στις καταστάσεις, ένας γάμος, η γέννηση ενός παιδιού, η απώλεια εργασίας, ο θάνατος ενός σημαντικού για εμάς ανθρώπου, ή οποιαδήποτε απώλεια οικονομικής φύσεως ή περιουσίας και φυσικά ένα τραγικό γεγονός εκτός δικού μας ελέγχου.

Δεν είναι όμως μόνο τα παραπάνω, τα οποία φαίνονται και είναι σοβαρά, καθώς δύναται να λάβουν σπουδαίο ρόλο κι άλλα που σε πρώτη ματιά μοιάζουν μικρά, ασήμαντα και ίσως αδιάφορα. Για παράδειγμα, καταλυτικά μέσα μας μπορεί να δράσει ένα λογοτεχνικό ανάγνωσμα, μια φράση που θα ειπωθεί από κάποιον, ένα τραγούδι, ακόμα κι ένας μοναδικός στίχος, ένα όνειρο στον ύπνο μας και πολλά άλλα. Βέβαια, όλα ετούτα δε θα είχαν ποτέ καμία δύναμη κι επιρροή επάνω μας, αν εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε ήδη έτοιμοι από καιρό, ώστε να τα αναγνωρίσουμε και να τους δώσουμε χώρο. Είναι σαν να τους δίνουμε το "κλειδί" να ανοίξουν την πόρτα της νέας πορείας.

Όποιος αναγνώστης επιθυμεί μπορεί να αναφέρει τους καταλύτες που του "χάραξαν πορεία" κάποια στιγμή στη ζωή του... 

 

Αυτή την ανάρτηση την εμπνεύστηκα από ένα μουσικό κομμάτι (που έφερε εδώ αναγνώστης), το οποίο βασίστηκε σε παλαιότερο ελληνικό τραγούδι και αποδόθηκε σε σύγχρονη εκτέλεση (που μου άρεσε πολύ) και σε αγγλικό στίχο από ένα νέο ελληνικό συγκρότημα, τους Under Ether.


 Ας ακούσουμε και το αυθεντικό και όμορφο τραγούδι εδώ...

 

Και άλλο ένα μουσικό κομμάτι του συγκροτήματος που ανέφερα.


 

Κυριακή 19 Απριλίου 2026

"Started wishing, found a mission" (?)

Σε έναν κόσμο σκληρό και κατά βάθος με μια πορεία γεμάτη ματαιότητα μάς υπενθυμίζει ο Ελύτης με το ακόλουθο ποίημα του (από το Μαρία Νεφέλη) μια αλλιώτικη ματιά γι' αυτόν, σε απόλυτη γνώση της ασχήμιας του.

 

Είναι διγαμία ν’ αγαπάς και να ονειρεύεσαι

Α τι ωραία να ‘σαι νεφεληγερέτης
να γράφεις σαν τον Όμηρο εποποιίες στα παλιά παπούτσια σου
να μη σε νοιάζει αν αρέσεις ή όχι
τίποτε

Απερίσπαστος νέμεσαι την αντιδημοτικότητα
έτσι «με γενναιοδωρία» σαν να διαθέτεις
νομισματοκοπείο και να το κλείνεις
ν’ απολύεις όλο το προσωπικό
να κρατάς μια φτώχεια που δεν την έχει άλλος κανείς
εντελώς δική σου.
Την ώρα που μες στα γραφεία τους απεγνωσμένα
κρεμασμένοι απ’ τα τηλέφωνά τους
παλεύουν για’ να τίποτα οι χοντράνθρωποι
ανεβαίνεις εσύ μέσα στον Έρωτα
καταμουντζουρωμένος αλλ’ ευκίνητος
σαν καπνοδοχοκαθαριστής
κατεβαίνεις απ’ τον Έρωτα έτοιμος να ιδρύσεις
μια δική σου λευκή παραλία

χωρίς λεφτά

γδύνεσαι όπως γδύνονται όσοι νογούν τ’ αστέρια
και μ’ οργιές μεγάλες ανοίγεσαι να κλάψεις ελεύθερα…

Είναι διγαμία ν’ αγαπάς και να ονειρεύεσαι.

 

Θα πρόσθετα πως αν δεν ονειρευτεί κανείς την ευτυχία, πώς θα την αγγίξει; 

Αν δεν ονειρευτεί έναν ομορφότερο κόσμο πώς θα τον αναζητήσει και θα τον διεκδικήσει;


@ Μουσική πολύ διαφορετική (ίσως εθιστική😎)... Ένα τραγούδι που δημιουργήθηκε για ηλεκτρονικό παιχνίδι από πολύ γνωστό συγκρότημα. Έτσι, διότι μέσα από αυτό γίνεται αναζήτηση ενός άλλου κόσμου...! Σκατά ο κόσμος εδώ; Καιρός να εφεύρουμε έναν καινούριο, καθαρό, λαμπερό, με γνησιότητα και απλότητα. Δεν μπορούμε, λέτε; Ας αφήσουμε τα "ψόφια", και μπορούμε να προσπαθήσουμε τουλάχιστον...!!!

 


 

Κυριακή 12 Απριλίου 2026

Μόνο μουσική και τίποτε άλλο!

Σε αυτή την ανάρτηση τα λόγια περισσεύουν για διάφορους λόγους - που δεν είναι απαραίτητο να αναφερθούν, οπότε μετατρέπεται σε μουσικό διάλειμμα, όπως συμβαίνει κάποιες φορές σε τούτο το ιστολόγιο. 

Πατάμε, λοιπόν, το "play", για λίγο ξεχνιόμαστε και η ζωή συνεχίζεται με τα όμορφα και τα τραγικά της. Η μουσική είναι μια παρηγοριά, όταν φυσικά μπορεί κανείς να τη δεχτεί, καθώς υπάρχουν και καταστάσεις που μόνο η σιωπή είναι ανεκτή.

 







Πέμπτη 9 Απριλίου 2026

Νίκη του φωτός επί του σκότους...

Οι μέρες ετούτες είναι εξέχουσας σημασίας για τον Χριστιανισμό, καθώς έπειτα από το βαθύ σκοτάδι των παθών και της θυσίας ακολουθεί το φως που προβάλλει με λαμπρότητα μέσα από τη νίκη επί του θανάτου. Νίκη επί του θανάτου της ψυχής θα πρόσθετα, καθώς στη σύγχρονη εποχή εκείνη βυθίζεται σε όλο και μεγαλύτερο σκότος. Δυσκολεύεται να βρει τη φωτεινότητα ή και δεν την αναζητά καν, αφού δεν την αναγνωρίζει.

Σύμφωνα με τον Πέρση ποιητή Τζεραλαλαντίν Αλ Ρουμί (1207-1273) "υπάρχουν δυο τρόποι για να λάμπεις είτε να αντανακλάς το φως είτε να το δημιουργείς".

Σημειώνει επίσης ότι "το φεγγαρόφωτο πλημμυρίζει όλο τον ουρανό, από τη μια άκρη του ορίζοντα στην άλλη, μα πόσο από αυτό θα φωτίσει και το δωμάτιο του καθενός εξαρτάται από τα παράθυρά του". 

Υπενθυμίζει, για να μη ξεχνιόμαστε, ότι "η πληγή είναι το σημείο από όπου μπαίνει μέσα μας το φως".

Και κλείνει, λέγοντας πως "το να κοιτά κανείς προς τα πάνω τον φωτίζει, αν και στην αρχή μπορεί να τον κάνει να ζαλιστεί"!

Όμως, κατά τη γνώμη μου, αξίζει όλη η ζαλάδα...

 

@ Ένα μουσικό κομμάτι του Roger Waters, που με τους γεμάτους ειρωνεία στίχους του μας φέρνει με πίκρα εμπρός σε ένα άλλο "θαύμα" της σημερινής ανθρωπότητας...


Και ο David Gilmour με τη μουσική του έρχεται να φέρει στην ψυχή μας την αξία του φωτός τόσο για τον άνθρωπο όσο και για όλη την πλάση!