"Το κύμα"... "Ανάμεσα στους τοίχους"...

Δύο ταινίες, δύο προτάσεις για προβληματισμό όσον αφορά στην εκπαίδευση και τη σύγχρονη κοινωνία.

Δύο εξαιρετικές κινηματογραφικές προσπάθειες, τις οποίες είδα στο σινεμά όταν πρωτοπροβλήθηκαν και με είχαν αγγίξει ιδιαίτερα. 

Η μία έχει τίτλο "Το κύμα" (Die Welle - 2008) του Dennis Gansel και είναι γερμανικής προέλευσης.

Από ένα ιδιότυπο πείραμα που ξεκινά ένας καθηγητής στην τάξη του, για να ενεργοποιήσει το ενδιαφέρον των μαθητών του για το μάθημα της Ιστορίας, θα οδηγηθούν όλοι κάτω από την επιρροή της εξουσίας και του φασισμού.
Όπως λέει χαρακτηριστικά ο σκηνοθέτης της: "Νομίζω πως οι άνθρωποι έχουν μια βαθιά ανάγκη για την ουσία, μια ανάγκη που γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη. Η τάση για τον ατομικισμό και την ιδιώτευση, τη διάσπαση της κοινωνίας σε μικρές ομάδες, δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα. Σε κάποιο σημείο θα βρεθεί ένα τεράστιο κενό. Και τότε ο κίνδυνος θα είναι ότι κάποιος «-ισμός» θα ξεπεταχτεί και θα θελήσει να γεμίσει αυτό το κενό."

Μπορείτε, και αξίζει, να δείτε την ταινία κάνοντας κλικ στον παρακάτω τίτλο. Θα οδηγηθείτε στο πρώτο μέρος και δεξιά στη σελίδα επάνω θα βρείτε και το δεύτερο μέρος.

"Το κύμα"

Η άλλη ταινία έχει τίτλο "Ανάμεσα στους τοίχους"  (Entre Les Murs - 2008) του Laurent Cantet και είναι γαλλικής προέλευσης.

Μια ταινία η ίδια... πείραμα, καθώς οι καθηγητές είναι πραγματικοί καθηγητές και οι μαθητές το ίδιο χωρίς να είναι οι "κακοί" μαθητές κακά παιδιά και οι "αυστηροί" δάσκαλοι στ' αλήθεια αυστηροί. Ο καθηγητής François Begaudeau, που πρωταγωνιστεί, έχει γράψει το βιβλίο, στο οποίο βασίστηκε η ταινία. 
Ένα φιλμ που είναι η ίδια η ζωή χωρίς περιττά φτιασιδώματα και ωραιοποιήσεις οποιουδήποτε είδους. Μια τάξη ενός σχολείου σε κάποια "προβληματική" γειτονιά του Παρισιού. Ένα πολυπολιτισμικό σχολείο, που πλέον συναντάται σε πάρα πολλές χώρες, ενώ αρχικά ήταν χαρακτηριστικό των αποικιοκρατικών χωρών, όπως η Γαλλία. 
Μια τάξη, λοιπόν, όπου μαθητές και καθηγητές φτάνουν να κάνουν κύκλους γύρω από τον εαυτό τους σαν να είναι καταδικασμένοι να καταλήγουν σε αδιέξοδο. Πώς να μην συμβαίνει όμως αυτό, όταν στην κοινωνία όλα είναι αμετακίνητα, όταν εκεί εξακολουθούν και παράγονται κοινωνικές ανισότητες και το μόνο που δημιουργεί καθημερινά είναι νέα προβλήματα και αδιέξοδα;
Η ταινία - πείραμα βραβεύθηκε με τον "Χρυσό Φοίνικα" στις Κάννες το 2008 ως καλύτερη ξενόγλωσση ταινία της χρονιάς.

Μπορείτε, και αξίζει ακόμα περισσότερο, να δείτε και αυτή κάνοντας κλικ και πάλι στον παρακάτω τίτλο. Είναι ολόκληρη σε ένα βίντεο.

"Ανάμεσα στους τοίχους"

Και τρία μουσικά κομμάτια από την ταινία "Το κύμα".

Μια κοινωνία που πρέπει να αλλάξει επειγόντως, για να μην καταβροχθίζει άλλο τα παιδιά της εφευρίσκοντας κάθε φορά και άλλους τρόπους. Σαν να θέλει να τα εκδικηθεί.

Η παιδεία πάντα σαν εγκαταλειμμένος έφηβος δέχεται τις ορέξεις κάθε λιγούρη που θα βρεθεί στον δρόμο της, οπότε δεν πρόκειται να γίνει ποτέ ένας υγιής ενήλικας! Γιατί δυστυχώς δεν θέλουν όσοι έχουν τη δύναμη στα χέρια τους...

Νωχελικά, άκρως φθινοπωρινά...

Εδώ και μέρες θέλω να γράψω αρκετά πράγματα, για τα οποία δεν μπορώ να διαθέσω δυστυχώς τον απαιτούμενο χρόνο, καθώς όλη τη δημιουργικότητα και παραγωγικότητα έχουν απορροφήσει άλλα κανάλια της καθημερινότητάς μου πλέον. 

Για να παρουσιαστεί ένα αξιοπρεπές κείμενο θέλει τον χρόνο που του αναλογεί και μια σχετική συγκέντρωση, τα οποία απουσιάζουν για ακόμη μία φορά, οπότε όλες αυτές οι σκέψεις, οι ιδέες, τα συναισθήματα και οι εικόνες που έχω στο μυαλό μου και θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας παραμένουν μόνο στη δική μου κεφάλα δίνοντας ρεσιτάλ χορού σε στιγμές προσωπικής ηρεμίας. 

Και όλο αναβάλλω...

Κάποια μέρα θα ζήσει και πάλι ώρες "δόξας" ετούτο το καλυβάκι! Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικές μας θα 'ναι!

Για να μην πιάνει αράχνες, έρχομαι να του κάνω ένα ελαφρύ ξεσκονισματάκι και δεν κλείνω τα σχόλια, κι ας αργώ να τα απαντήσω, διότι μπορεί κάποιος να θέλει κάτι να μοιραστεί και δεν θα μου άρεσε να του το στερήσω. Αναφέρομαι στο θέμα των σχολίων, γιατί σε αναρτήσεις όπως η σημερινή ή άλλες παρόμοιες, που δεν έχουν ένα σημαντικό ή ενδιαφέρον αντικείμενο προς συζήτηση να παρουσιάσουν, συνήθως δεν έχει κανείς κάτι να σχολιάσει. 

Όπως και να 'χει ήρθα για το ξεσκονισματάκι που λέγαμε και να μοιραστώ εδώ με όποιον το επιθυμεί μουσικές επιλογές που ακούω όταν ξεκουράζομαι.

Εξάλλου, τι θέλει ο άνθρωπος, για να αντέξει τις παπαριές που σκάνε γύρω του - παγκόσμια, στην χώρα του, στη γειτονιά του, στην εργασία του, στις σχέσεις του με τους άλλους; 

Τι;

Όχι "ήλιο, θάλασσα και τ' αγόρι μου", αφού το καλοκαίρι μας άφησε, αλλά μια καλή συντροφιά, ανάλογη μουσική για τις λίγες νωχελικές στιγμές του φθινοπώρου κι ένα ποτηράκι κρασί (όχι, δεν είμαι ο Ορέστης Μακρής...) και... όποιος αντέξει!

Με λίγη ρομαντική διάθεση λόγω εποχής

Ρομαντική διάθεση, μια και η εποχή προσφέρει αυτό το κάλεσμα, τουλάχιστον σε μένα.

Ο ρομαντισμός, εξάλλου, έχει παραμερισθεί βίαια από τον κυνισμό και τη ρηχότητα σχεδόν στα πάντα. 

Ρομαντικός = Γραφικός ή Υποκριτής

Τα αγνά συναισθήματα συχνά λοιδορούνται, διότι οι άνθρωποι πλέον είναι ελάχιστα "εκπαιδευμένοι" σ' αυτά.

Γνήσιος ρομαντισμός και όχι αφέλεια.

Πλούτος θετικών συναισθημάτων.

Ψυχή ελεύθερη, τολμηρή, απαλλαγμένη από τον φόβο της έκθεσης του εσωτερικού της κόσμου .

Ματιά θερμή, καθαρή ως απόκριση στην ψυχρότητα της δυσπιστίας.

Η ζωή γίνεται πιο γοητευτική - για να μην πούμε υποφερτή σε πολλές περιπτώσεις - με μικρές σταγόνες ρομαντισμού!

Time goes by
And every single tear
It must have well run dry
And the lonely nights
Become a strange accepted way

And the years go past
Just like the old song says
The pain with time has healed
It could not last

But oh a friend
Like a fool mentions your name

Sunny days, drunken nights
You smile and say It's all right
But oh the cold, cold rain
At the mention of your name

Forgive me please
If I shrug my shoulders
When I put my friends at ease
As I get older
It's not that I don't feel colder than before
Oh I've become so good at hiding
What I feel without confiding
It's still the same
At the mention of your name

Αποχαιρετώντας τη θάλασσα με Καββαδία

Έφτασε η εποχή που αποχαιρετάμε σιγά-σιγά την θάλασσα, δίνοντάς της ραντεβού για το επόμενο καλοκαίρι. Κάποιοι την τιμούν ακόμα με μικρές επισκέψεις τους, στα κλεφτά, τα τελευταία Σαββατοκύριακα, όμως από εδώ και πέρα αυτές οι μικρές αποδράσεις θα τείνουν να εκλείψουν, λόγω των σχολικών υποχρεώσεων κυρίως, οι οποίες θα αρχίσουν σταδιακά να αυξάνονται. Πού χρόνος μετά! Και ο καιρός όσο περνούν οι ημέρες όλο και θα ψυχραίνει, τα χρώματα της φύσης και της θάλασσας θα ξεθωριάζουν στα μάτια μας, καθώς θα κλεινόμαστε πιο πολλές ώρες στα σπίτια μας ακολουθώντας λίγο τυφλά τις προσταγές της καθημερινής μας ρουτίνας.

Σκεφτόμενη όλα αυτά, και πιο πολύ τον αποχαιρετισμό της θάλασσας και της απόλαυσής της, ήρθε στον νου μου αυτόματα ο ποιητής που την χόρτασε και την αγάπησε με πάθος όσο κανένας άλλος, ο Νίκος Καββαδίας. Ο ποιητής που είδε τον κόσμο έξω από κάθε εγωκεντρική ματιά, όπου για εκείνον "ο κόσμος είναι γοητευτικός γιατί υπάρχουν οι άνθρωποι, η μεγάλη ανθρωπότητα, το εξελιγμένο αυτό κομμάτι της φύσης που αγωνίζεται ενάντια στη φύση και δημιουργεί την ζωή και το πνεύμα. Παλεύει και ματώνει και νοσταλγεί, αλλά δεν φεύγει ποτέ από τον αγώνα γιατί αυτός είναι πάθος δυνατό σαν την μοίρα." (Ασημάκης Πανσέληνος, περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα»/αρ. 61/1η Μαρτίου 1947)

Επέλεξα ένα ποίημα που αγαπήθηκε πολύ από τους αναγνώστες του Καββαδία, με τον δωρικό τίτλο "Γυναίκα" ένα θεμελιακό ποίημα, καθώς αποτελεί τη σύνοψη όσων αναφορών έχουν γίνει από τον ποιητή σε άλλα έργα του για την μορφή της γυναίκας. Στη ποίησή του η αρχέγονη παρουσία της δαμάζει τα στοιχεία της φύσης (έμβια και άβια) και της προσφέρει την απόλυτη σχεδόν ελευθερία να πετύχει το ακατόρθωτο. 

Ας πάρουμε, λοιπόν, μέρος της μοιραίας δύναμής της, για να συνεχίσουμε  με θάρρος και έμπνευση την καθημερινή διαδρομή μας!

Γυναίκα

Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία.
Παίξε στον άνεμο τη γλώσσα σου και πέρνα.
Αλλού σε λέγανε Γιουδήθ, εδώ Μαρία.
Το φίδι σκίζεται στο βράχο με τη σμέρνα.

Από παιδί βιαζόμουνα, μα τώρα πάω καλιά μου.
Μια τσιμινιέρα με όρισε στον κόσμο και σφυρίζει.
Το χέρι σου, που χάιδεψε τα λιγοστά μαλλιά μου,
για μια στιγμή αν με λύγισε, σήμερα δε με ορίζει.

Το μετζαρόλι ράγισε και το τεσσαροχάλι.
Την τάβλα πάρε, τζόβενο, να ξαναπάμε αρόδο.
Ποιος σκύλας γιος μας μούντζωσε κι έχουμε τέτοιο χάλι,
που γέροι και μικρά παιδιά μας πήραν στο κορόιδο;

Βαμμένη. Να σε φέγγει κόκκινο φανάρι.
Γιομάτη φύκια και ροδάνθη, αμφίβια Μοίρα.
Καβάλαγες ασέλωτο με δίχως χαλινάρι,
πρώτη φορά, σε μια σπηλιά, στην Αλταμίρα.

Σαλτάρει ο γλάρος το δελφίνι να στραβώσει.
Τι με κοιτάς; Θα σου θυμίσω εγώ που μ' είδες.
Στην άμμο πάνω σ' είχα ανάστροφα ζαβώσει
τη νύχτα που θεμέλιωναν τις Πυραμίδες.

Το τείχος περπατήσαμε μαζί το Σινικό.
Κοντά σου ναύτες απ' την Ουρ πρωτόσκαρο εβιδώναν.
Ανάμεσα σε ολόγυμνα σπαθιά στο Γρανικό
έχυνες λάδι στις βαθιές πληγές του Μακεδόνα.

Πράσινο. Αφρός, θαλασσινό βαθύ και βυσσινί.
Γυμνή. Μονάχα ένα χρυσό στη μέση σου ζωστήρι.
Τα μάτια σου τα χώριζαν εφτά Ισημερινοί
μες στου Giorgione το αργαστήρι.

Πέτρα θα του 'ριξα και δε με θέλει το ποτάμι.
Τι σου 'φταιξα και με ξυπνάς προτού να φέξει.
Στερνή νυχτιά του λιμανιού δεν πάει χαράμι.
Αμαρτωλός που δε χαρεί και που δε φταίξει.

Βαμμένη. Να σε φέγγει φως αρρωστημένο.
Διψάς χρυσάφι. Πάρε, ψάξε, μέτρα.
Εδώ κοντά σου, χρόνια ασάλευτος να μένω
ως να μου γίνεις Μοίρα, Θάνατος και Πέτρα.

                          Ινδικός Ωκεανός 1955 - Συλλογή Τραβέρσο