Τετάρτη 20 Μαΐου 2026

Θα πρόσφερες βοήθεια, αν χρειαζόταν;

Αφορμή γι' αυτή την ανάρτηση στάθηκε κάτι που άκουσα σε ραδιοφωνική εκπομπή, κάπου ανάμεσα στα τραγούδια και τον σχολιασμό που συνήθως γίνεται. Όπου αναφέρθηκε το τραγικό περιστατικό με τον άδικο θάνατο ενός ανθρώπου, ο οποίος εγκλωβίστηκε στις κυλιόμενες σκάλες του σταθμού του μετρό στη Βοστώνη, καθώς πιάστηκε το πανωφόρι του. Εξίσου όμως τραγικό και παράλληλα τρομακτικό ήταν το γεγονός ότι τον έβλεπαν άλλοι περαστικοί και δεν έκαναν απολύτως τίποτα, απλώς κοίταξαν και συνέχισαν...! Μάλιστα, κάποιος στάθηκε να τον κοιτά περισσότερο χρόνο χωρίς να υπάρξει καμία αντίδραση από μεριάς του!Οι υπεύθυνοι του σταθμού έφτασαν έπειτα από είκοσι λεπτά, τα οποία αποδείχτηκαν μοιραία, αφού είχε πεθάνει ήδη από ασφυξία ο άτυχος νέος άνδρας (είχαν τυλιχτεί τα ρούχα του γύρω από τον λαιμό του). Αυτό συνέβη τον Φεβρουάριο, αλλά δόθηκαν τα βίντεο από τις κάμερες στη δημοσιότητα τις προηγούμενες ημέρες. 

Το συγκεκριμένο περιστατικό είναι ένα από τα πολλά που συμβαίνουν καθημερινά χωρίς απαραίτητα να χάνονται ζωές. Το σημαντικό εδώ είναι η συχνή απάθεια του κόσμου σε περιπτώσεις που κάποιος χρειάζεται βοήθεια. Μπορεί να το συναντήσει κανείς στις παιδικές ή εφηβικές ομάδες στα σχολειά ή αλλού, στον δρόμο όταν κάποιος πέσει και χτυπήσει ή του επιτεθούν, στα μέσα μαζικής μεταφοράς αν ζαλιστεί ή λιποθυμήσει ή κλέβουν το σπίτι του γείτονα και η αστυνομία δεν καλείται από εκείνον που το αντιλαμβάνεται, και πόσα άλλα... Δε συζητώ καν ότι ολόκληρη ανθρωπότητα στέκεται και κοιτά με απάθεια λαούς να κατακρεουργούνται από λίγους ισχυρούς. Προτίμησα να αναφερθώ σε πιο απλά της καθημερινότητας που γίνονται μπροστά στα μάτια μας.

Ζητήθηκε, λένε, η γνώμη ψυχολόγων για τη στάση αυτή των ανθρώπων κι εκείνοι είπαν πως στέκονται απαθείς, διότι πιστεύουν ότι κάποιος άλλος θα αναλάβει δράση, κάποιος άλλος θα βοηθήσει. Οπότε για ποιο λόγο να το κάνουν οι ίδιοι; 

Ο "κάποιος άλλος" μπορεί και να μην υπάρξει ποτέ. Τότε; Αν ο καθένας μας βρισκόταν στη θέση αυτού που χρήζει βοηθείας και κανείς δεν του την πρόσφερε, πώς θα μας φαινόταν; Ξέρω ότι η πρώτη σκέψη πολλών θα ήταν: "Αφού δεν είμαι σε αυτή τη θέση, γιατί να με νοιάζει; Κι ευτυχώς, δηλαδή, που δεν είμαι! Μακριά από εμένα αυτά!"... 

Αυτός ο "άλλος" ας είμαστε επιτέλους ο καθένας μας. "Σωτήρες" εξ ουρανού δεν πέφτουν στα πόδια μας, για να μας απαλλάξουν. Και το πάω λίγο πιο πέρα. Αν δεν περιμέναμε κανέναν "άλλο" να κάνει ό,τι μπορούμε εμείς οι ίδιοι, τότε θα δυσκολεύονταν οι έχοντες εξουσία να μας κάνουν πιόνια... 


Υ.Γ.:
Δεν αναφέρθηκα σε περιστατικά κατά τα οποία όχι απλά κοιτά κάποιος έναν άνθρωπο που χρειάζεται άμεσα βοήθεια , μα τον βιντεοσκοπεί με το κινητό δίχως καμία άλλη αντίδραση, καθώς τότε πρόκειται περί ηλιθιότητας και μόνο! Και δυστυχώς έχουν υπάρξει άπειρα... Κατάντια του ανθρώπινου είδους θα το χαρακτήριζα! Άραγε, εκεί τι πόρισμα θα έβγαζαν οι ψυχολόγοι;

 


12 σχόλια:

  1. Γλαύκη μου, αγαπημένη μου φίλη. Έθιξες ένα πολύ σημαντικό θέμα της καθημερινής μας ζωής, που όντως μετατρέπεται σε μια κατάπτυστη, θλιβερή πραγματικότητα, με διαφορετική-ευτυχώς-αποδοχή, σε πολλές κοινωνίες.

    Δύο, νομίζω είναι τα κύρια αίτια αυτής της νοσηρής απάθειας και αποχής.
    Πρώτα έρχεται το μότο "μη μπλέξεις". Ένα μότο που φανερώνει ΦΟΒΟ, πλήρη απουσία κοινωνικής ευθύνης και έναν φιλοτομαρισμό ανελέητο, "να σώσω το τομάρι μου" και οι άλλοι να καούν.
    Το άλλο φυσικά είναι ο άκρατος ατομισμός, "εμείς είμαστε το κέντρο του κόσμου", η απουσία ευαισθησίας και κοινωνικής ευθύνης, η μηδενική αίσθηση αλτρουισμού.
    Και τα δύο αποπνέουν μια απίστευτη δυσωδία, Γλαύκη μου.

    Ξέρεις τι πιστεύω, καρδιά μου; Όλα αυτά αντανακλούν ιδεολογικές χαώδεις αποστάσεις μεταξύ του τρόπου, που αντιλαμβάνονται τη ζωή και τον άνθρωπο, οι πολίτες.

    Καλησπέρα κορίτσι μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Θα συμφωνήσω στο ότι "όλα αυτά αντανακλούν ιδεολογικές χαώδεις αποστάσεις μεταξύ του τρόπου, που αντιλαμβάνονται τη ζωή και τον άνθρωπο οι πολίτες", μα πολύ περισσότερο θα στεκόμουν στο πώς μεγαλώνουν στο σπιτικό τους, διότι "καλοαναθρεμμένα μοσχαράκια" θα συναντήσει κανείς και από εκεί που θεωρητικά ιδεολογικά δε θα έπρεπε, δυστυχώς!
      Να είσαι καλά, Γιάννη μου!

      Διαγραφή
    2. Αχ αυτά τα "καλοαναθρεμμένα μοσχαράκια", Γλαύκη μου! Αχ να μην εκφραστώ τώρα για τους ...γονείς που τα χτίζουν. Φιλιά κορίτσι μου.

      Διαγραφή
    3. Μην εκφραστείς, μα ξέρω τι θέλεις να πεις. Πολυπαραγοντικό το ζήτημα... και τα παιδιά είναι τα μόνα που δεν φταίνε.
      Να είσαι καλά!

      Διαγραφή
  2. Έχω διαβάσει σχετικά με αυτή την ανθρώπινη αντίδραση της απάθειας -κάποιος άλλος ας βγάλει το φίδι από την τρύπα. Φυσικά, άπειρα παραδείγματα μας δείχνουν ότι δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έτσι! Πόσες φορές δεν έχουμε δει και την αντίθετη είδηση, δηλαδή, να "πέφτουν και στην φωτιά για να σώσουν κάποιο"!
    Έχει να κάνει με τις ηθικές αξίες μας και πώς μεγαλώνουμε. Ας προβληματιστούμε και κυρίως όσοι μεγαλώνουν παιδιά, τι τους διδάσκουν με τη συμπεριφορά τους, αλλά και πόσο τα έχουν βοηθήσει να βλέπουν πέρα από τον εαυτό τους. Η ασυδοσία στις παροχές τα διδάσκει την απάθεια. (Όλα μου χαρίζονται ► εγώ είμαι το κέντρο του σύμπαντος► εγώ έχω να κοιτάξω την πάρτη μου► ας αντιδράσουν οι άλλοι!)

    Όλα ξεκινούν από το σπίτι μας, λοιπόν!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εννοείται ότι δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έτσι! Αλίμονο αν ήταν, γιατί τότε θα ήμασταν εντελώς για κλάματα και για τα σκουπίδια ως ανθρωπότητα!
      Είναι όμως μεγάλη τάση πλέον και σε όλο τον κόσμο.
      Φυσικά και συμφωνώ απόλυτα με το σχόλιό σου και τον καθοριστικό ρόλο που παίζει η οικογένεια, αφού εκεί μπαίνουν τα θεμέλια της στάσης μας ως άνθρωποι.
      Φιλιά πολλά, κορίτσι μου!

      Διαγραφή
  3. Πόσο θα συμφωνήσω με την Αριστέα Γλαύκη μου! Τα πάντα στην συμπεριφορά των ανθρώπων εξαρτάτε από το παράδειγμα των γονιών και με τι αξίες έχουν μεγαλώσει.
    Ακόμα και αν μεγαλώνοντας αλλάζουν οι χαρακτήρες τους, κάτι από ότι έχουν μάθει θα μείνει μέσα τους, ώστε να προσφέρουν την βοήθεια τους αν χρειαστεί.
    Είναι πολύ τρομακτική πάντως η απάθεια των σημερινών ανθρώπων, που όπως καταλαβαίνω θα γίνεται όλο και πιο συχνά δυστυχώς κορίτσι μου. Τι κρίμα όμως! 😢

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ όμορφα το συμπλήρωσες λέγοντας ότι όσο κι αλλάζουν μεγαλώνοντας κάτι έχει μείνει μέσα τους! Ακριβώς αυτό συμβαίνει στην πραγματικότητα, γιατί μπορεί να διαμορφώνουν τη δική τους εντελώς προσωπικότητα, όμως οι αξίες που έχουν λάβει χαράσσονται βαθιά!
      Σίγουρα είναι κρίμα, αλλά πάντα θα σώζουν την αξιοπρέπεια της ανθρωπότητας αυτοί οι "άλλοι", που ευτυχώς, δεν είναι και λίγοι!
      Φιλιά πολλά, Ρούλα μου!

      Διαγραφή
  4. Είναι το γνωστό φαινόμενο της Κοινωνικής Ψυχολογίας, αυτό της Διάχυσης Ευθύνης. Και το έχουμε δει κι εμείς πολλές φορές· την τάση που έχουμε οι άνθρωποι να μην αναλαμβάνουμε δράση, όταν είμαστε μέρος ενός πλήθους. Θες επειδή νομίζουμε πως η ανωνυμία μας κρύβεται μες στο πλήθος; Θες ότι φοβόμαστε την κοινωνική έκθεση; Ή οτιδήποτε άλλο; Το αποτέλεσμα παραμένει ίδιο. Γι' αυτό και στην εκπαίδευση πρώτων βοηθειών δεν φωνάζεις γενικά "βοήθεια", αλλά απευθύνεσαι σε κάποιον συγκεκριμένα.

    -Μ' αρέσουν πολύ οι αναρτήσεις σου, Γλαύκη μου. Μας βάζεις σε σκέψεις και προβληματισμό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ισχύουν σε μεγάλο βαθμό όσα αναφέρεις από την πλευρά της Κοινωνικής Ψυχολογίας, όμως βασικό θεμέλιο της στάσης μας είναι οι αξίες που έχουμε ως εφόδιο και οι οποίες διαμορφώνουν καθοριστικά την προσωπικότητά μας από τα πρώτα μας χρόνια. Τότε δεν μπορείς να μην αντιδράσεις με κάποιο τρόπο και να σε μιμηθούν κι άλλοι. Εκτός αν υπάρχει δυσλειτουργία στους καθρεπτικούς νευρώνες ή πιο απλά στα "κύτταρα καθρέφτες" του εγκεφάλου, οπότε είναι ελλειμματική η κοινωνική ανάπτυξη (λίγο ειρωνικά το αναφέρω εδώ, μα διόλου απίθανο να συμβαίνει σε πλήθος ανθρώπων λόγω των συνθηκών της σύγχρονης ζωής).
      Σ' ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια!

      Διαγραφή
    2. Συμφωνώ απόλυτα με την τοποθέτησή σου. Αδιαμφισβήτητη! Η Κοινωνική Ψυχολογία περιγράφει τον μηχανισμό του πλήθους, αλλά η προσωπική ηθική και οι αξίες είναι αυτές που εν τέλει μπορούν να τον σπάσουν. Χρειάζεται αυτή η εσωτερική μαγιά για να βγει κάποιος μπροστά και να γίνει ο καταλύτης που θα παρασύρει και τους υπόλοιπους μέσω της μίμησης. Ειπώθηκε κι από τους φίλους μας, είναι και για μένα δεδομένο, οπότε γι' αυτό έμεινα μόνο στο μοίρασμα αυτού του κομματιού στο παζλ.

      Καλό σαββατόβραδο! :)

      Διαγραφή
    3. Είναι τόσο αναγκαίο πλέον στα χρόνια που διανύουμε να λειτουργούμε ως καταλύτες όπου και όπως μπορούμε ο καθένας, γιατί βλέπω με μαθηματική ακρίβεια να χανόμαστε και δε συζητώ για τα παιδιά που ακολουθούν.
      Αντεύχομαι!

      Διαγραφή

Σε ευχαριστώ που αφιέρωσες χρόνο να διαβάσεις τις σκέψεις μου.