Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Το "πρώτο σκαλί" με φως και θάρρος...

Ας υποδεχτούμε τον τελευταίο μήνα της άνοιξης με ποίηση εκλεκτή, καθώς μόνο έτσι του ταιριάζει. Ένα ποίημα ολάνθιστο είναι η φύση, αφού οργιάζει και επαναστατεί, όπως οφείλει να κάνει και η ψυχή του ανθρώπου απέναντι σε κάθε βρωμιά και αδικία!

Ακολουθούν τέσσερις επιλογές μου (για ακόμη μία φορά) από το έργο του Κ. Καβάφη, Ποιήματα (1896 - 1918), Εκδ. Ίκαρος 1963 και μια σύντομη συνομιλία μαζί του... 

 

Τείχη

Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ 
μεγάλα κι υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.

Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ. 
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·

διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον. 
Α όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον. 
Ανεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω. 

Ευφυέστατε μου ποιητή, μάς έκτισαν τα "τείχη", πράγματι ελαφρά κι εύκολα χωρίς κανέναν ενδοιασμό χωρίς καμιά ντροπή, όμως τους παραχωρήσαμε το δικαίωμα εμείς οι ίδιοι, οπότε...;

 

Τα παράθυρα

Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ 
μέρες βαριές, επάνω κάτω τριγυρνώ 
για νά βρω τα παράθυρα. — Όταν ανοίξει 
ένα παράθυρο θα ’ναι παρηγορία.— 
Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ 
να τά βρω. Και καλύτερα ίσως να μην τα βρω. 
Ίσως το φως θα ’ναι μια νέα τυραννία. 
Ποιός ξέρει τί καινούρια πράγματα θα δείξει. 

Όταν ανοίξει ένα παράθυρο πάντα είναι παρηγοριά, αλλά δεν έχει καμία αξία αν φοβηθούμε όσα το φως θα φέρει μπροστά στα μάτια μας. Μόνο όταν γνωρίζουμε τι υπάρχει έξω από όσα καλύπτει το σκοτάδι, μπορούμε να βρούμε τον τρόπο για τη λύτρωση από την όποια "τυραννία ".


Κεριά

Του μέλλοντος οι μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας 
Σα μια σειρά κεράκια αναμμένα – 
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Οι περασμένες μέρες πίσω μένουν, 
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβησμένων· 
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη, 
κρύα κεριά, λιωμένα, και κυρτά.

Δε θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των, 
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι. 
Εμπρός κοιτάζω τ’ αναμμένα μου κεριά.

Δε θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω 
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει. 
τι γρήγορα που τα σβηστά κεριά πληθαίνουν. 
 
 Τα σβηστά κεριά πληθαίνουν, αλλά μάς μαθαίνουν πολλά, αν θέλουμε να μάθουμε φυσικά. Μόνο μπροστά κοιτάμε τ' αναμμένα κεριά, διότι αυτά αναμένουν από εμάς...
 
 
Το Πρώτο Σκαλί 
 
Εις τον Θεόκριτο παραπονιούνταν
μια μέρα ο νέος ποιητής Ευμένης·
«Τώρα δυο χρόνια πέρασαν που γράφω
κ’ ένα ειδύλλιο έκαμα μονάχα.
Το μόνον άρτιον μου έργον είναι.
Aλλοίμονον, είν’ υψηλή το βλέπω,
πολύ υψηλή της Ποιήσεως η σκάλα·
κι απ’ το σκαλί το πρώτο εδώ που είμαι,
ποτέ δεν θ’ ανεβώ ο δυστυχισμένος.»
Είπ’ ο Θεόκριτος· «Aυτά τα λόγια
ανάρμοστα και βλασφημίες είναι.
Κι αν είσαι στο σκαλί το πρώτο, πρέπει
νά’σαι υπερήφανος κ’ ευτυχισμένος.
Εδώ που έφθασες, λίγο δεν είναι·
τόσο που έκαμες, μεγάλη δόξα.
Κι αυτό ακόμη το σκαλί το πρώτο
πολύ από τον κοινό τον κόσμο απέχει.
Εις το σκαλί για να πατήσεις τούτο
πρέπει με το δικαίωμα σου νάσαι
πολίτης εις των ιδεών την πόλι.
Και δύσκολο στην πόλι εκείνην είναι
και σπάνιο να σε πολιτογραφήσουν.
Στην αγορά της βρίσκεις Νομοθέτας
που δεν γελά κανένας τυχοδιώκτης.

Ας ανέβουμε αυτό το πρώτο σκαλί κι ας είμαστε περήφανοι που το καταφέραμε, γιατί δίχως αυτό καμία συνέχεια δε γίνεται να υπάρξει! Ρίχνοντας τα "τείχη" μέσα από όσα θα μας δώσουν όσα "παράθυρα" θα επιτύχουμε να ανοίξουμε μα και όσα μάς πρόσφεραν με πλούτο και σοφία τα "σβησμένα μας κεριά"!
 
 
 
@  Μουσική αισθαντική και αισθησιακή παράλληλα όπως είναι ο Μάης μα και η ποίηση του Καβάφη...
 

 

 
Κι αυτή ήταν η τρίτη και τελευταία συμμετοχή μου στης Αριστέας τα "Ξυπνήματα" , το ανοιξιάτικο δρώμενο, που κλείνει με τούτο τον μήνα τον επιτυχημένο κύκλο του!
 

 

26 σχόλια:

  1. Καλό μήνα με υγεία και δημιουργικότητα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Καλησπέρα Γλαύκη μου. Ποιητική και μουσική μου φίλη. Ακουγοντας την ανάλαφρη μουσική σου, όπως πάντα με συγκινεί, το ξέρεις, διάβασα και τα ποιήματα του Καβάφη.
    Ξέρεις τι μου έκανε εντύπωση;
    Μια έντονη θλίψη και ένας φόβος που διακατείχε το μεγάλο ποιητή. Θλίψη που βλέπεις στα "τείχη" και φόβο που πηγάζει στα "παράθυρα" και συναντά επίσης το φόβο πάλι στα "κεριά".
    Και επίσης εξαίρετες και οι παρατηρήσεις σου.

    Καλό και στοχαστικό μήνα, γλυκιά μου. Θέλω να πω ότι χάρηκα πολύ αυτή σου εδώ τη συμμετοχή, να είσαι καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ακριβώς αυτά που λες διακρίνει κανείς στον ποιητικό λόγο εδώ του Καβάφη. Βρήκε έναν τρόπο δημιουργικό να μοιραστεί τις ανησυχίες του. Όμως πόσοι ταυτίζονται με όλα ετούτα; Νομίζω πολλοί.
      Αξεπέραστοι οι ποιητές μας τέτοιου μεγέθους!
      Σ' ευχαριστώ πάρα πολύ για τα γλυκά σου λόγια!
      Καλό μήνα με όμορφες εκπλήξεις για σένα εύχομαι!

      Διαγραφή
  3. Τα Τείχη είναι ένα ποίημα που κουβαλάω χρόνια και θα κουβαλάω για πάντα.
    Αγαπημένος Καβάφης. Ευχαριστούμε για το μοίρασμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπορώ να καταλάβω αυτό που λες πολύ καλά.
      Κι εγώ τον θαυμάζω πολύ.
      Να είσαι καλά!

      Διαγραφή
  4. Ένα ολάνθιστο ποίημα ειναι η φύση! Τι όμορφο! Και οι επιλογές σου μια και μία! Καβάφης αγαπημένος!
    Καλό μήνα Μάη Γλαύκη μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. έτσι, δεν είναι η φύση τούτη την εποχή, Άννα μου; Κι αυτή είναι η πιο δυνατή όλων και σοφή παράλληλα. Εμείς είμαστε μικροί και ανόητοι.
      Καλό μήνα!

      Διαγραφή
  5. Με την νοερή συνομιλία σου με τον ποιητή Γλαύκη μου συμπορευόμαστε και εμείς και συμφωνούμε , ότι το πρώτο σκαλί προς τα πάνω είναι ουσιαστικό, όταν βρισκόμαστε σε περιόδους που δυσκολεύουν την πορεία της ζωής μας. Να βλέπουμε μπροστά μας το όποιο φως, ας είναι και ενός κεριού και να προχωράμε προς τα εκεί. όσο για τα τείχη που μας περικλείουν , κάπου θα υπάρχει μια χαραμάδα για να γκρεμιστούν! Μπορεί να είναι ουτοπικό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ονειρευόμαστε!
    Γι αυτό Γλαύκη μου να βρίσκουμε τις μικρές ή μεγάλες στιγμές μας για να περνάμε όμορφα!
    Οι μπλουζ μελωδίες σου μου κράτησαν συντροφιά στην ανάγνωση...φιλιαααα! 🤗🧡

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σοφό το σχόλιό σου, Ρούλα μου!
      Στέκομαι σε αυτό που είπες για τα τείχη! Μέσα από την ιστορία του κόσμου είδαμε ότι σε πολλές περιπτώσεις τα κάστρα πάρθηκαν, διότι κάπου υπήρχε ένα τρωτό σημείο τους, οπότε γιατί να μη χρησιμοποιηθεί αυτό το αδύναμο σημείο για να βγει κάποιος έξω από αυτά; Και φυσικά μπορούμε να το ονειρευόμαστε, αλλά αυτό να μας ενεργοποιεί, ώστε να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση, να βρούμε τον τρόπο, τον δρόμο...
      Σ' ευχαριστώ πολύ για όλα!
      Καλό μήνα!

      Διαγραφή
  6. Αν δειλιάζεις να ανέβεις τα σκαλιά της ζωής, το πρώτο σκαλί θα καθορίσει την πορεία σου προς την κορυφή. Έτσι κι αλλιώς το φως της ψυχής, θα ‘ναι συνοδοιπόρος σου. Σαν θέλεις, τίποτα, να ξέρεις, δεν είναι ακατόρθωτο. Ούτε τα τείχη. Κοίτα, δίπλα απ’ την κλεψύδρα του χρόνου υπάρχουν μερικά σβησμένα κεράκια. Ε! Και! Έχουν κι αυτά την ιστορία τους. Κάθε ποίημα έχει άλλη διάσταση στα μάτια του ποιητή. Ίσως γιατί έψαχνε στα βάθη της ύπαρξής του, να ανακαλύψει τον εαυτό του και να τον φέρει στο φως.
    Γλαύκη μου να έχεις μια όμορφη Κυριακή και έναν ευλογημένο μήνα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ εύστοχο το σχόλιό σου, Αννίκα μου!
      Κρατώ αυτό:¨Σαν θέλεις, τίποτα, να ξέρεις, δεν είναι ακατόρθωτο." Να το θυμόμαστε!
      Σ' ευχαριστώ πάρα πολύ!
      Καλό μήνα και μια όμορφη εβδομάδα εύχομαι και για σένα!

      Διαγραφή
  7. Εδώ άγγιξες ευαίσθητη χορδή, Γλαύκη μου! Με τον Καβάφη νιώθω όσο οικεία -είναι ο πιο διαβασμένος και ο πιο αγαπημένος μου ποιητής, από τα σχολικά μου χρόνια μάλιστα! Και μάλλον χάρη στον Καβάφη αγάπησα την ποίηση -την οποία την έχω ταυτίσει με την άνοιξη ( αν και δεν γράφω πάντα χαρούμενα και λουλουδιασμένα ☺).
    Ωραίες επιλογές, αν κι εγώ πάντα θα αποχαιρετώ την Αλεξάνδρεια που χάνω!
    Καλό μήνα, μάτια μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ χαίρομαι που έφερα εδώ κάτι αγαπημένο σου!
      Ναι, ίσως η ποίηση να είναι η άνοιξη του γραπτού λόγου, καθώς η φύση είναι στα καλύτερά της την εποχή αυτή του χρόνου κάπως έτσι είναι και η ποίηση για τη λογοτεχνία. Άρα, δεν έχεις άδικο!
      Έναν πολύ καλύτερο μήνα σου εύχομαι με μια κάποια ανάσα!
      Φιλιά πολλά!

      Διαγραφή
  8. Ευτυχώς που υπάρχει το blog σου και διαβάζουμε ωραίες αναρτήσεις με αγαπημένη ποίηση αλλά και μουσική.
    Καλό μήνα !!!

    Την Κυριακή 10 Μαϊου είναι η γιορτή της μητέρας.
    Για όσους τυχερούς τις έχουν στην ζωή τους ακομη.
    Όσοι δεν τις έχουμε , τις θυμόμαστε με αγάπη.

    https://www.youtube.com/watch?v=D6y9KRHjjXw

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ για τα καλά λόγια.
      Πράγματι είναι η γιορτή της μητέρας ετούτη την Κυριακή. Ίσως το μοναδικό πρόσωπο για το οποίο είναι πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς.
      Συγκινητικό το μουσικό κομμάτι.

      Διαγραφή
  9. https://www.youtube.com/watch?v=YRBjGVmmx7k&list=RDYRBjGVmmx7k&start_radio=1

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν μπόρεσα να το ακούσω όλο παρά μόνο την αρχή του και δεν ξέρω αν θα το προσπαθήσω άλλη φορά. Δε γνώριζα καν την ύπαρξή του.

      Διαγραφή
    2. Καλησπέρα.
      Άκουσα ένα τραγούδι πρόσφατα και σκέφτηκα να στο στείλω. Πιστεύω να σου αρέσει.
      https://www.youtube.com/watch?v=yFtFGQLtxJo

      Διαγραφή
    3. Καλησπέρα
      Μου άρεσε ιδιαίτερα! Μελωδία, στίχοι και οι φωνές τους! Πρέπει να είναι καινούριο από ό,τι κατάλαβα.
      Ευχαριστώ!
      Κι ένα που επέλεξα, καθώς άκουσα κάποια της Emily Rowed:
      https://www.youtube.com/watch?v=vmmWKyvuoos

      Διαγραφή
  10. https://youtu.be/70R17XiURr4?si=XQhsDnwG8Wn_RXic
    Αυτό είναι υπέροχο!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μου έφτιαξαν τη διάθεση οι γατούλες στο βίντεο:))
      Πολύ καλή η συλλογή και ιδανική για συνοδεία στην ανάγνωση κάποιου βιβλίου.
      Ευχαριστώ και πάλι!

      Διαγραφή
  11. Πώς γίνεται και κάθε φορά που διαβάζουμε Καβάφη, όλο και ανακαλύπτουμε βαθύτερα νοήματα. Και πώς γίνεται να είναι πάντα επίκαιρος, λες και γράφτηκαν σήμερα τα έργα του. Υπέροχες ποιητικές και μουσικές επιλογές για το καλωσόρισμα του Μάη. Να είσαι καλά, Γλαύκη μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μάλλον ωριμάζουμε, οπότε κάθε φορά η επαφή με τα έργα του έχεις να μας προσφέρει πολλά περισσότερα. Επίσης, οι ευφυείς άνθρωποι, όπως ο Καβάφης και άλλοι σπουδαίοι λογοτέχνες μας βλέπουν βαθιά και πλατιά στην ψυχή του ανθρώπου, έχουν ανησυχίες και αλλεπάλληλα ουσιαστικά ερωτήματα για τα οποία είναι σε διαρκή αναζήτηση απαντήσεων. Αυτό είναι το μεγάλο τους δώρο προς εμάς.
      Σ' ευχαριστώ πολύ, Μαρία μου!

      Διαγραφή
  12. Μοναδικός ο Καβάφης και ουσιαστικές οι σκέψεις σου Γλαύκη μου. Και όπως πάντα οι μουσικές σου επιλογές, υπέροχες.
    Ευχαριστούμε που τα μοιράστηκες μαζί μας.
    Πολλά φιλιά. Καλό ξημέρωμα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είχαν και έχουν να δώσουν πάρα πολλά οι λογοτέχνες μας, οπότε κάποιες αναφορές από όσους τους αγαπάμε είναι πάντα χρήσιμες.
      Σ' ευχαριστώ πάρα πολύ!
      Φιλιά πολλά, Μαρίνα μου!

      Διαγραφή

Σε ευχαριστώ που αφιέρωσες χρόνο να διαβάσεις τις σκέψεις μου.